Milli Dadlar

Bakı paxlavası

Həyatın və baharın dirçəlişini təcəssüm etdirən, nişanlar, toylar, bayramlar və xoşbəxt həyatla sıx bağlı olan paxlava Azərbaycanda şənliklərin əsasını təşkil edir və ölkədə milli şüurla əlaqələndirilir. Digər bayram şirniyyatları ilə birlikdə paxlavanın Azərbaycanda daşıdığı ailə səadəti, harmoniya, ictimai nizam, bolluq kimi mədəni mənalar paxlavanı milli çay süfrəsinin əsas atributlarından birinə və xüsusilə Novruz bayramı olmaqla bayram süfrələrinin ayrılmaz hissəsinə çevirir. Ümumxalq bayramlardan əlavə, paxlava toy və nişan kimi ailə-məişət mahiyyətli tədbirlərdə əsas təamlardan biridir. Ulduzabənzər almaz formalarında kəsilmiş və günəşi və ayı simvolizə edən digər şirniyyatlarla müşayiət olunan paxlava astronomik bahar bərabərliyinin gəlişi ilə bağlı bayramı qeyd edir və Azərbaycanın zərdüşti əcdadlarının astral kultunu əks etdirir. Paxlava üçün istifadə edilən eyni həndəsi formaya astroloji simvolizmi ilə yanaşı, bir çox ənənəvi Azərbaycan xalçalarının naxışlarında da rast gəlinir.

Hazırlanma müddəti

1,5-2 saat

Bişirilmə müddəti

40-45 dəqiqə

Hazırlanma çətinliyi

Çətin

Tərkibi

500 q Xəmir üçün: Buğda unu

200 q Kərə yağı

4 ədəd Yumurta

250 ml Süd

200 q Xama

8 q Maya

0.5 q Duz

500 q İçlik üçün: Qoz ləpəsi

400 q Şəkər tozu

1 q Hil

200 q Şərbət üçün: Bal

3 ml Limon suyu

200 ml Su

200 q Bişirmə üçün: Kərə yağı

1 ədəd Yumurta sarısı

0.01 q Zəfəran

Hazırlanma üsulu

Əvvəlcə içlik hazırlanır: qoz ləpəsi qovrulur, nazik qabığı çıxarılır, ləpəçəkən maşından keçirilir, ona şəkər tozu və döyülmüş hil qatılır.

Şərbət düzəltmək üçün bal və ya şəkər üzərinə su əlavə olunub 5-10 dəqiqə qaynadılır və içinə zəfəran atılır. Zövqə görə, şirəyə limon suyu da sıxılır.

Un ələkdən keçirilir, üzərinə yumşaldılmış kərə yağı, bir çimdik duz, maya, yumurta sarısı və xama əlavə olunub südlə xəmir yoğrulur. Xəmir təxminən 30 dəq dinləndirilir, yəni “gəlməyə qoyulur”. Proses xəmirin kündələnməsi ilə davam edir: 10 ədəd kiçik, 2 ədəd böyük ölçüdə kündə tutulur, az müddət saxlandıqdan sonra yayılır. Paxlava bişirilən məcməyi və ya tava əridilmiş yağla yağlanır. Birinci böyük kündə yayılaraq məcməyiyə salınır, üzərinə içlik səpilir. Ardıcıl olaraq kündələr yayılır, aralarına içlik səpməklə məcməyidə üst-üstə yığılır. Sonda iri kündə yayılır və xəmirlər romb formada kəsilir. Üzərinə zəfəran və ya sarıkök qatılmış yumurta sarısı çəkilir və hər paxlavanın ortasına fındıq və ya qoz ləpəsi qoyulur.

Əvvəllər Bakı paxlavası təndirdə, yaxud ocaqda, sonralar burjuykada, hazırda isə sobada bişirilir. Sobaya qoyulduqdan təxminən 5-10 dəqiqə sonra çıxarılır və üzərinə ərinmiş kərə yağı tökülür. Yağın paxlava laylarına bərabər paylanmasını təmin etməkdən ötrü kəsilmiş hissələr yenidən kəsilir. Sobada 180 dərəcədə bişirilir, qızardıqda sobadan çıxarılır və üzərinə şərbət gəzdirilir. 1 saatdan sonra servis oluna bilər.